2025ರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋವಿಡ್-19, ಇನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸಾ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಂಡುಲರ್ ಫೀವರ್ನಂತಹ ಸೋಂಕುಗಳಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ಕ್ರಾನಿಕ್ ಆಯಾಸ (ME/CFS), ಮೆದುಳಿನ ಮಂಜು, ವ್ಯಾಯಾಮ ಅಸಹನೆ, ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ, ಸ್ನಾಯು ಅಥವಾ ಕೀಲು ನೋವು ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕಾರಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ಯಾಯಾಮದ ನಂತರ ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್-ಎಕ್ಸರ್ಶನಲ್ ಮಲೈಸ್ (PEM) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಡಿಸೀಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರಿವೆನ್ಶನ್ (CDC) ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಯಾಲ್ಜಿಕ್ ಎನ್ಸೆಫಲೋಮೈಲೈಟಿಸ್/ಕ್ರಾನಿಕ್ ಫ್ಯಾಟೀಗ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (ME/CFS) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮೆದುಳಿನ ರೋಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾರ್ಸ್-ಕೋವ್-2, ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್-ಬಾರ್ ವೈರಸ್, HHV-6, ಇನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸಾ A ಮತ್ತು ಎಂಟರೋ ವೈರಸ್ಗಳಂತಹ ವೈರಸ್ಗಳು ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಒಳಗಿನ ಒಡ್ಡನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಎಂಡೋಥೀಲಿಯಲ್ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಸೋಂಕಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವೈರಸ್ಗಳು ಎಂಡೋಥೀಲಿಯಲ್ ಕೋಶಗಳನ್ನು ‘ಝಾಂಬಿ’ ಕೋಶಗಳಾಗಿ (ಸೆನೆಸೆಂಟ್ ಕೋಶಗಳು) ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ‘ಝಾಂಬಿ’ ಕೋಶಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ದಪ್ಪಗೊಳಿಸುವಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದ ಸಣ್ಣ ರಕ್ತ ಗಂಟುಗಳು (ಮೈಕ್ರೊಕ್ಲಾಟ್ಗಳು) ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವು ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿ, ಸ್ನಾಯುಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಆಯಾಸ, ಮೆದುಳಿನ ಮಂಜು, ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕರುಳಿನ ಒಡ್ಡಿನ ದುರ್ಬಲತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕರುಳಿನಿಂದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಕಣಗಳು ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿ ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತೊಂದರೆ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈ ಸೆನೆಸೆಂಟ್ ಕೋಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಲಾಂಗ್-ಕೋವಿಡ್ ಮತ್ತು ME/CFS ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೋಷದಿಂದ ‘ಝಾಂಬಿ’ ಕೋಶಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡು ರೋಗದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕೋಶಗಳು ರೋಗನಿರೋಧಕ ದಾಳಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ರಕ್ತನಾಳ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ ತೊಂದರೆಯ ಸ್ವಯಂ-ನಿರಂತರ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಗತಿ:
ನಿಕಲ್ ಟ್ರಯಲ್ಗಳು: ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಲಾಂಗ್-ಕೋವಿಡ್ನಲ್ಲಿ ಸೆನೆಸೆನ್ಸ್ನ ಕುರಿತು ಒಂದು ನೋಂದಾಯಿತ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಟ್ರಯಲ್ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ರಕ್ತನಾಳದ ಒಡ್ಡಿನ ಕೋಶಗಳ ವಯಸ್ಸಾದ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನಗಳು: ರೋಗಿಗಳ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಎಂಡೋಥೀಲಿಯಲ್ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡು, ಅವು ‘ಝಾಂಬಿ’ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ದೇಹದೊಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಾದ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಆಕ್ರಮಣರಹಿತ ಚಿತ್ರಣ (ಇಮೇಜಿಂಗ್) ಮತ್ತು ಫ್ಲೂರೆಸೆಂಟ್ ಪ್ರೋಬ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭವಿಷ್ಯದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಗುರಿಯು ಸೆನೆಸೆಂಟ್ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ, ಇದು ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ ರೋಗದ ಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಬೆಂಬಲಿತ ಸಂಶೋಧನೆ: