ಭಾರತದ ಉಕ್ಕಿನ ಮಹಿಳೆ, ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಕೊನೆಯ ದಿನ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕರಾಳ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 1984ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ಸಫ್ದರ್‌ಜಂಗ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಅಂಗರಕ್ಷಕರಿಂದ ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದರು.

ಕೊನೆಯ ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ದಿನದ ಆರಂಭ ಹೇಗಿತ್ತು?

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30, 1984ರಂದು, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಒರಿಸ್ಸಾದ ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದು, "ನಾನು ಇಂದು ಇಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ನಾಳೆ ಇರದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಪ್ರತಿ ರಕ್ತದ ಹನಿ ದೇಶವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಮಾತು ಇಂದಿಗೂ ಅವರ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಆ ರಾತ್ರಿ ದೆಹಲಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರವೂ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ನಿದ್ರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರಂದು, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಐರಿಶ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಾಗಿ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಟ ಪೀಟರ್ ಉಸ್ತಿನೋವ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು 9:20ಕ್ಕೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ 1 ಸಫ್ದರ್‌ಜಂಗ್ ರಸ್ತೆಯ ನಿವಾಸದಿಂದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ 1 ಅಕ್ಬರ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಚೇರಿಗೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಟರು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆರ್.ಕೆ. ಧವನ್ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬುಲೆಟ್‌ಪ್ರೂಫ್ ಜಾಕೆಟ್‌ ಅನ್ನು ಆ ದಿನ ಧರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

ಹತ್ಯೆಯ ಕ್ಷಣ

ಅವರು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸಿಖ್ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾದ ಬಿಯಾ೦ತ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸತ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಇಬ್ಬರೂ, 1984ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೃತಸರದ ಸ್ವರ್ಣ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲೂಸ್ಟಾರ್'ಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಬಿಯಾ೦ತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಬಳಿ ಬಂದಾಗ, ಬಿಯಾ೦ತ್ ಸಿಂಗ್ ತನ್ನ ರಿವಾಲ್ವರ್‌ನಿಂದ ಅವರ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಮೂರು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ. ತಕ್ಷಣವೇ ಸತ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ತನ್ನ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಸಬ್‌ಮಷೀನ್ ಗನ್‌ನಿಂದ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುತ್ತು ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಹಾರಿಸಿದ. ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯಿಂದ ಅವರು ನೆಲಕ್ಕೆ ಕುಸಿದರು. ದಾಳಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಶರಣಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಇತರ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಬಿಯಾ೦ತ್ ಸಿಂಗ್‌ನನ್ನು ಕೊಂದರು ಮತ್ತು ಸತ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಗಾಯಗೊಂಡ.

ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ

ತಕ್ಷಣವೇ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (AIIMS) ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರ ತಂಡವು ಅವರ ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ಸುಮಾರು ಐದು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಹೋರಾಡಿತು. ಅವರಿಗೆ 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಟಲಿಗಳ ರಕ್ತವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ದೇಹವನ್ನು ಭೇದಿಸಿದ್ದ ಅನೇಕ ಗುಂಡುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2:20ಕ್ಕೆ ಅವರು ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹತ್ಯೆಯ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದು ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು. ಈ ಹತ್ಯೆಯು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೀಕರವಾದ ಸಿಖ್-ವಿರೋಧಿ ಗಲಭೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ನಿರಪರಾಧಿ ಸಿಖ್ಖರು ಬಲಿಯಾದರು. ಈ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ದೇಶದ ಐಕ್ಯತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಮರಣಾನಂತರ ಅವರ ಪುತ್ರ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಬಲಿದಾನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಲು, ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 3ರಂದು ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಜೀವನವು ದೇಶದ ಸೇವೆಗೆ ಮತ್ತು ಏಕತೆಗೆ ಮುಡಿಪಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರ ಕೊನೆಯ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಬಲಿದಾನ ಸಾರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸ್ಥಾನ ಅಜರಾಮರವಾಗಿದೆ.