ಬಿಹಾರ; ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಎಡಪಕ್ಷಗಳ (Left parties) ನೆಲೆಯು ಏಕೆ ಒಡೆದುಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ (BJP) ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಿಹಾರದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಎಡಪಕ್ಷಗಳಾದ ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್) ಲಿಬರೇಷನ್ (CPI(ML) Liberation), ಸಿಪಿಐ (CPI), ಮತ್ತು ಸಿಪಿಎಂ (CPM) ಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದಾಗಿದೆ. ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಯಶಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಾಗಠಬಂಧನ್ (ಮಹಾ ಮೈತ್ರಿ) ದಲ್ಲಿನ ಮೈತ್ರಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.PALAY® Straw Hat Sun Hats for Women,Wide Brim Cap Beach Hat for Women Stylish UV Protection Cap

ಎಡಪಕ್ಷಗಳ (Left) ನೆಲೆ ಒಡೆಯಲು ಕಾರಣಗಳು- ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಅವಲಂಬನೆ (Reliance on Alliance): 2020 ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಡಪಕ್ಷಗಳು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರೂ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆರ್‌ಜೆಡಿ (RJD) ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮಹಾಗಠಬಂಧನ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಇದರರ್ಥ ಅವರ ಚುನಾವಣಾ ಭವಿಷ್ಯವು ಅವರ ಸ್ವಂತ ನೆಲೆಗಿಂತ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ (Rise of Regional Parties): 1990 ರ ದಶಕದ ನಂತರ, ಮಂಡಲ್ ರಾಜಕೀಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು (OBC) ಮತ್ತು ದಲಿತರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳು (Regional Parties) ಬಲಗೊಂಡವು. ಇದು ಭೂಹೀನ ಬಡವರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರ ದೊಡ್ಡ ಮತದಾರರ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಎಡಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಮಾಡಿತು, ಅವರ ನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿತು.

ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ (Ideological Compromises): ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು, ಎಡಪಕ್ಷಗಳು ಆರ್‌ಜೆಡಿಯಂತಹ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ರಾಜಕೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರ ಮೂಲ ಬೆಂಬಲದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದು.

ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್) ಲಿಬರೇಷನ್‌ನ ವಿಶೇಷತೆ: ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್) ಲಿಬರೇಷನ್ ಇತರ ಎಡಪಕ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು (Ground-level cadre) ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು (Mass Movements) ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ.

 ಬಿಜೆಪಿ (BJP) ರಾಜಕೀಯ ಹಿಡಿತ ಬಲಪಡಿಸಲು ಕಾರಣಗಳು

ಸೋಶಿಯಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (Social Engineering): ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು (EBCs) ಮತ್ತು ದಲಿತರ ನಡುವೆ ತನ್ನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೀಕರಣವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಎಡಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು (National Leadership and Welfare Schemes): ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಪ್ರಬಲ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಬಿಹಾರದ ಮತದಾರರ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ (Dominance in Alliances): ಬಿಹಾರದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಡೆಯುವ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು 2024 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ಮರಳಿದ್ದು) ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರಧಾನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ (Principal Pole of Politics) ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಎಡಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ನೆಲೆಯು ಒಡೆದುಹೋಗಿರುವ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ಬಲವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.