ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಅಥವಾ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲಾ ಮೊಬೈಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸೆಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ 'ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿ' (Sanchar Saathi) ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮೊದಲೇ ಸ್ಥಾಪನೆ (Pre-installation) ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ (DoT) ಹೊಸ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
* ಆದೇಶದ ಉದ್ದೇಶ: ಐಎಂಇಐ (IMEI) ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ದುರ್ಬಳಕೆ, ನಕಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಕಾಂ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು.
* ಕಡ್ಡಾಯ ಸ್ಥಾಪನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಮೊಬೈಲ್ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಆಮದುದಾರರು ತಮ್ಮ ಫೋನ್ಗಳಲ್ಲಿ 'ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿ' ಆ್ಯಪ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲೇ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಿರಬೇಕು.
* ಲಭ್ಯತೆ: ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಸೆಟಪ್ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಉಪಯೋಗಿಸುವಾಗ ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಇರಬೇಕು. ಅದರ ಯಾವುದೇ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
* ಅನುಸರಣೆಗೆ ಗಡುವು: ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ 90 ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅನುಸರಣಾ ವರದಿಯನ್ನು 120 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
* ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಅಪ್ಡೇಟ್: ಈಗಾಗಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ ಜಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಫೋನ್ಗಳಿಗೆ, ತಯಾರಕರು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಆ್ಯಪ್ ಅನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
'ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿ' ಆ್ಯಪ್ನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೇನು?
'ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿ' ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಆ್ಯಪ್ ನಾಗರಿಕ ಕೇಂದ್ರಿತ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ:
* ಸಾಧನದ ನೈಜತೆ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಮೊಬೈಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸೆಟ್ನ ಐಎಂಇಐ (IMEI) ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅದು ನಕಲಿಯೇ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತವೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.
* ಕಳವು/ಕಳೆದುಹೋದ ಫೋನ್ ವರದಿ: ಕಳುವಾದ ಅಥವಾ ಕಳೆದುಹೋದ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಟೆಲಿಕಾಂ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
* ವಂಚನೆ ವರದಿ: ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಮೋಸದ ಕರೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಂದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು.
* ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಪರ್ಕಗಳು: ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳು (ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳು) ನೋಂದಣಿಯಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ನಿಮಗೆ ಬೇಡವಾದ ಅಥವಾ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು.
ಈ ಆದೇಶವು ಟೆಲಿಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಸೈಬರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ (Telecommunication Cyber Security) ನಿಯಮಗಳು, 2024 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.