ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಕ್ತಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಾಲಯದ ಗುರು ಸಾರ್ವಭೌಮ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಹೆಸರು ಅಜರಾಮರ. ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿ ಸಜೀವ ಬೃಂದಾವನಸ್ಥರಾಗಿರುವ ರಾಯರು, ತಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದ ಹೆಸರು

ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು 1595ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಭುವನಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದ ಹೆಸರು ವೆಂಕಟನಾಥ. ತಂದೆ ತಿಮ್ಮಣ್ಣ ಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಗೋಪಿಕಾಂಬೆ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಅಸಾಧಾರಣ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೆಂಕಟನಾಥರು, ವೀಣಾ ವಾದನ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾಗಿದ್ದರು.

ಸನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪವಾಡಗಳು

ವೆಂಕಟನಾಥರು ಶ್ರೀ ಸುಧೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥರಿಂದ ಸನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದು 'ರಾಘವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ'ರಾದರು. ಅವರ ಜೀವನ ಪವಾಡಗಳ ಸರಮಾಲೆ.

* ಒಣ ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಚಿಗುರಿಸಿದ್ದು: ಒಮ್ಮೆ ರಾಯರು ಚಂದನ ಅರೆಯುವಾಗ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ನಿ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪಠಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಆ ಗಂಧವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಮೈ ಸುಟ್ಟ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ತಕ್ಷಣವೇ ರಾಯರು ಮಳೆ ಸುರಿಸುವ ಮಂತ್ರ ಪಠಿಸಿದಾಗ ಉರಿ ಶಮನವಾಯಿತು.

* ಬಡತನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ: ರಾಯರ ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದ ಜೀವನ ಅತ್ಯಂತ ಕಡು ಬಡತನದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಭಗವಂತನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ ಅವರನ್ನು ಜಗದ್ಗುರುಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿತು.

ಮಂತ್ರಾಲಯದ ಸಜೀವ ಬೃಂದಾವನ

ಕ್ರಿ.ಶ 1671ರಲ್ಲಿ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ದ್ವಿತೀಯೆಯಂದು ರಾಯರು ಮಂತ್ರಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಜೀವ ಬೃಂದಾವನ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಬೃಂದಾವನ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅವರು ನೀಡಿದ ಸಂದೇಶ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ:

"ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿರಿ. ನಾನು ಈ ಬೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ 700 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಜೀವವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಮೊರೆಗೆ ಓಗೊಡುತ್ತೇನೆ."

ರಾಯರ ಮಹಿಮೆಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳು

1. ಜಾತಿ-ಮತದ ಹಂಗಿಲ್ಲ: ರಾಯರ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಥಾಮಸ್ ಮನ್ರೋಗೆ ರಾಯರು ಬೃಂದಾವನದಿಂದ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಘಟನೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

2. ಗುರು ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ತೋತ್ರ: ಅಪ್ಪಣ್ಣಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದ "ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ತೋತ್ರ"ವು ರಾಯರ ಅನಿವಾರ್ಯ ಭಕ್ತರಿಗೆ ರಕ್ಷಾ ಕವಚದಂತಿದೆ.

3. ಅನ್ನದಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಾನ: ಮಂತ್ರಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 'ಓಂ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರಾಯ ನಮಃ' ಎಂಬ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವು ಕೋಟಿ ಭಕ್ತರ ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ.

"ಪೂಜ್ಯಾಯ ರಾಘವೇಂದ್ರಾಯ ಸತ್ಯಧರ್ಮ ರತಾಯ ಚ" ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ, ರಾಯರು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಸಂಕೇತ. ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆನೆದರೆ ಸಾಕು, ರಾಯರು ಯಾವುದಾದರೊಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸಲಹುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ.