ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಾವುಟ ಹಾರಿಸಿರುವ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ಕೇರಳ ಮಾತ್ರ ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಒಂದು 'ಕಠಿಣ ಸವಾಲು' ಆಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಧಿಕಾರದ ಗದ್ದುಗೆ ಏರುವುದು ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಈ ವಿಭಿನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ವರ್ತನೆಗೆ ಕಾರಣಗಳೇನು? ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

1. ಪ್ರಬಲ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (LDF vs UDF)

ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯವು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಎರಡು ಪ್ರಬಲ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಹೋಗಿದೆ:

ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ (LDF): ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷಗಳ ನೇತೃತ್ವದ ಎಡರಂಗ.

ಯುಡಿಎಫ್ (UDF): ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಂಗ. ಈ ಎರಡೂ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜನರು ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಆರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇರುವುದರಿಂದ, ಮೂರನೇ ಶಕ್ತಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.

2. ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿನ್ಯಾಸ (Demographics)

ಕೇರಳದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 45% ರಷ್ಟು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು (ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯ) ಇದ್ದಾರೆ. ಬಿಜೆಪಿಯ ಹಿಂದುತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಈ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಭೀತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಅಥವಾ ಯುಡಿಎಫ್ ಪರವಾಗಿ ಒಗ್ಗೂಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಮತ ಗಳಿಕೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ತಡೆಯಾಗಿದೆ.

3. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಡಪಂಥೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಕೇರಳವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳವಳಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ (ಉದಾ: ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಗಳ ಹೋರಾಟ). ಇಲ್ಲಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವರ್ಗ ಆಧಾರಿತ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಆಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು. ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷಗಳು ಬಡ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಆಳವಾದ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಭೇದಿಸುವುದು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

4. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ

ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಜನರು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಮತದಾರರು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

5. ಸಂಘ ಪರಿವಾರ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಮಿತಿ

ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ (RSS) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಮತಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮುಖಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಪಕ್ಷದ ಹಿನ್ನಡೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣ.

ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಗಾಳಿ?

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಳೆದ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರ ಗೆಲುವು (ತ್ರಿಶೂರ್ ಕ್ಷೇತ್ರ) ಮತ್ತು ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಪಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಸಾಧನೆಗಳು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆಶಾದಾಯಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದ ಒಂದು ವರ್ಗವನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಬಿಜೆಪಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಕೇರಳವು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ವಿಭಿನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಬಿಜೆಪಿ ಇಲ್ಲಿ 'ಕೇಸರಿ' ಬಾವುಟ ಹಾರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಕೇವಲ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆಗೆ ಒಪ್ಪುವಂತಹ ಹೊಸ ಮನ್ವಂತರದ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಮಂಡಿಸಬೇಕಿದೆ.