ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಬರೆಯುವಂತಹ ದಿನ. ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ 'ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ' (106ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ) ಇಂದಿನಿಂದ (ಏಪ್ರಿಲ್ 16, 2026) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇಂದು ಮುಂಜಾನೆ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜಪತ್ರ (Gazette Notification) ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕನಸು ನನಸಾಗುವ ಹಾದಿ ಸುಗಮವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಅಧಿಕೃತ ಜಾರಿ: ಏಪ್ರಿಲ್ 16, 2026 ರಿಂದ ಕಾಯ್ದೆ ಅನುಷ್ಠಾನ.

ರಾಜಕೀಯ ಮೀಸಲಾತಿ: ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 33% ಸೀಟು ಮೀಸಲು.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಜ್ಜೆ: 30 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಯುವಿಕೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ.

ಕೇವಲ ಕಾನೂನಲ್ಲ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಅಸ್ತ್ರ

2023ರಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಉಭಯ ಸದನಗಳು ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದವು. ಇಂದು ಹೊರಬಿದ್ದಿರುವ ಅಧಿಸೂಚನೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ; ಇದು ದೇಶದ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲು ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಏನಿದು ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ?

ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಲೋಕಸಭೆ, ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು (33%) ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಒಳ-ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾರಿ

ಇಂದು ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಇದರ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯೋಜನವು ಮುಂಬರುವ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ (Delimitation) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರ ಸಿಗಲಿದೆ. 2026ರ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮರುಹಂಚಿಕೆಯು ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ವಾಸ್ತವ ರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲಿದೆ. ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, 2029ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮ

ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಇದು ನವ ಭಾರತದ ಸಂಕಲ್ಪ. ಮಹಿಳೆಯರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ಮತದಾರರಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರಾಗಿ ದೇಶವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ," ಎಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.