ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ದೇಗುಲವಾದ ಸಂಸತ್ತು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಲಿದೆ. 2026ರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ (Delimitation) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ 543 ರಿಂದ 816 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಆಯೋಗವು ಗಂಭೀರ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ 140 ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
ಬೃಹತ್ ಏರಿಕೆ: ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ ಬಲದಲ್ಲಿ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳದ ಸಾಧ್ಯತೆ.
ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ಅನುಕೂಲ: 816 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 273 ಸ್ಥಾನಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲಿಗೆ.
ಸಮತೋಲಿತ ರಾಜಕಾರಣ: ಹಾಲಿ ಸಂಸದರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ.
ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಭಾರತದ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊನೆಯದಾಗಿ 1971ರ ಜನಗಣತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ 50 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಸಂಸದ ಸುಮಾರು 25 ರಿಂದ 30 ಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಂದು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ನಾಗರಿಕನ ದನಿ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ತಲುಪುವಂತಾಗಲು 816 ಸ್ಥಾನಗಳ ಹೊಸ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಾಲಿ ಸಂಸದರಿಗೆ ಸಿಗಲಿದೆ ನೆಮ್ಮದಿ!
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ನಡೆದಾಗ ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಹಾಲಿ ಇರುವ ಪುರುಷ ಸಂಸದರು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ, ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 816ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹಳೆಯ ಸಂಸದರಿಗೆ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಆತಂಕ ದೂರವಾಗಲಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ Vs ಉತ್ತರ ಭಾರತ: ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಸಮತೋಲನ
ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ (ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು ಇತ್ಯಾದಿ) ಅನ್ಯಾಯವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಹೊಸ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೇ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ನ್ಯಾಯಯುತ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಂದಾಜು: ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 28 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿದ್ದು, ಈ ಹೆಚ್ಚಳದ ನಂತರ ಇದು 40 ರಿಂದ 42 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಹೊಸ ಸಂಸತ್ ಭವನದ ಸಿದ್ಧತೆ
ಈಗಾಗಲೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಹೊಸ ಸಂಸತ್ ಭವನವು (New Parliament House) ಈ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೋಕಸಭೆಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ 888 ಸದಸ್ಯರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೃಹತ್ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಲೋಕಸಭೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆಯು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರವಲ್ಲ, ಇದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಸದರು ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅನುದಾನ ಮತ್ತು ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರ ಸ್ಪಂದನೆ ಎಂದರ್ಥ. 2029ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಭೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿದೆ.